Đo InBody có chính xác không? Tin con số nào và đo sao cho lần sau so được

Đo InBody có chính xác không? InBody ước tính mỡ và khối không mỡ (cơ, nước, xương, nội tạng) bằng dòng điện nhẹ (trở kháng điện sinh học); ở người khoẻ, đo lại cùng máy thì số khá ổn. So với DXA (máy chụp X-quang năng lượng kép, chuẩn đối chiếu), máy thường báo % mỡ thấp hơn, khối không mỡ cao hơn. Một lần đo chưa đủ tin; đo đúng cách, cùng máy, cùng điều kiện qua nhiều tuần thì người khoẻ đang tập đọc được chiều thay đổi toàn thân, trừ số đo tay chân.

Tôi là Nguyễn Bảo Bằng, huấn luyện viên thể hình có chương trình PT Online, không nhận tiền từ hãng máy đo nào; mọi con số đều có nguồn để bạn đối chiếu.

Con số trên tờ kết quả, như mỡ nội tạng hay % mỡ, là ước tính của máy, không phải chẩn đoán, và số đẹp cũng không loại trừ bệnh; bài này không thay khám hay tư vấn y tế. Bạn mang máy tạo nhịp tim, thiết bị y tế cấy trong người hay thiết bị hỗ trợ thiết yếu như hệ thống theo dõi bệnh nhân, hoặc đang hay có thể đang mang thai, hãy đọc mục “Ai không nên đo InBody, và khi nào mang tờ kết quả đi hỏi bác sĩ” trước khi lên máy. Tờ kết quả báo mỡ nội tạng hay % mỡ cao, hoặc lâu rồi bạn chưa khám sức khoẻ, thì mục đó cũng nói vì sao nên đi khám, kể cả khi bạn không thấy lo. Đang có tình trạng làm thay đổi lượng nước trong cơ thể, chỉ số khối cơ thể (BMI) rất thấp hay rất cao, hoặc đang bỏ bữa vì con số trên máy, mục đó cũng dành cho bạn.

InBody là gì và máy đo cơ thể bạn bằng cách nào?

InBody là tên hãng và dòng máy đo thành phần cơ thể bằng trở kháng điện sinh học (BIA): máy cho dòng điện rất nhẹ chạy qua người, đo mức cản, rồi dùng phương trình để ước tính tổng lượng nước, khối không mỡ và mỡ.

Theo hướng dẫn năm 2004 của Hiệp hội Dinh dưỡng Lâm sàng và Chuyển hoá châu Âu (ESPEN), kết quả đáng tin tới đâu phụ thuộc ba thứ: người đo không bị rối loạn nước, điện giải đáng kể; phương trình hợp nhóm người được đo theo tuổi, giới, gốc dân tộc; và quy trình đo chuẩn.

Trên tờ kết quả, % mỡ là phần trăm khối lượng cơ thể là mỡ; khối không mỡ là mọi thứ ngoài mỡ (cơ, nước, xương, nội tạng), không phải “lượng cơ”. InBody không “thấy” mỡ hay cơ mà tính ra từ nước, nên nước dời chỗ hay tăng giảm thì con số đổi. Bài nói về máy đa tần số có tay cầm ở phòng gym, bệnh viện, khác cân gia dụng.

Máy đo InBody có chính xác không: nghiên cứu so với DXA nói gì?

Máy đo InBody có chính xác không? Đo lại thì máy cho số gần như cũ (McLester và cộng sự, 2020); so với DXA, hai nghiên cứu dùng máy InBody thấy máy thường báo % mỡ thấp hơn, khối không mỡ cao hơn.

Có nơi viết máy InBody chính xác 90–98%; tôi không tìm thấy nghiên cứu nào cấp con số đó.

Máy đo trở kháng so với DXA: bốn nghiên cứu, ba dùng máy InBody

Nghiên cứu	Đối tượng	Máy	Kết quả	Hạn chế
McLester và cộng sự, 2020	31 nam, 36 nữ khoẻ mạnh	InBody 230, 720, 770	Đo lại cho số gần như cũ; % mỡ, khối mỡ thấp hơn và khối không mỡ cao hơn DXA; nhóm tác giả cho rằng (suggest) máy có thể dùng thay thế khi không có DXA (“can be used as a surrogate when DXA is not available”)	Chỉ người khoẻ mạnh; khối mỡ ở nữ, khối không mỡ ở nam còn lệch theo mức số đo
Antonio và cộng sự, 2019	Nam và nữ đã tập luyện, bốn tuần giảm ăn	InBody 770	Cũng lệch một chiều như trên; mức giảm % mỡ −1,3 ± 0,9 (DXA) và −1,4 ± 1,8 (InBody), không khác biệt có ý nghĩa thống kê; máy “may be a viable alternative” (có thể là lựa chọn thay thế)	Chỉ bốn tuần; tóm tắt không ghi số người
Schoenfeld và cộng sự, 2020	21 nam trẻ, tuổi trung bình 22,9, tập tạ 10 tuần kèm chế độ ăn	Máy trở kháng đa tần số (tóm tắt không ghi tên máy)	Khối không mỡ tăng 0,10 kg (máy) so với 0,37 kg (DXA), khác biệt không có ý nghĩa thống kê; lựa chọn chấp nhận được để theo dõi thay đổi ở “young, athletic men” (nam trẻ, có tập luyện)	Số đo từng phần cơ thể phải đọc thận trọng (“circumspection”)
Boykin và cộng sự, 2021	29 cầu thủ bóng bầu dục Mỹ cấp đại học, bảy tuần tập mùa nghỉ	InBody 770	DXA thấy khối không mỡ ở tay, chân tăng, InBody thì không	Chỉ vận động viên nam; máy “may” (có thể) kém nhạy ở tay chân

Đo InBody một lần có tin được không?

Đo InBody một lần thì chưa đủ để tin từng con số, vì máy có một khoảng dao động bình thường giữa hai lần đo, nghiên cứu gọi là mức chênh tối thiểu. Trong nghiên cứu của McLester và cộng sự (2020) trên 67 người khoẻ mạnh, đo hai lần cách nhau 1–3 ngày bằng ba máy InBody, % mỡ giữa hai lần chênh dưới khoảng 2–2,7 điểm thì chưa chắc cơ thể đã thay đổi thật. Với khối không mỡ, khoảng đó là 1,6–2,3 kg.

Đo nhiều lần, cùng máy, cùng điều kiện thì khá hơn: ở nam và nữ đã tập theo dõi 4 tuần (Antonio, 2019, InBody 770) và ở 21 nam trẻ tập tạ 10 tuần (Schoenfeld, 2020, máy đa tần số không ghi tên), thay đổi % mỡ trung bình của máy và của DXA không khác nhau có ý nghĩa thống kê. Nhóm Antonio cho rằng máy “có thể” thay DXA; nhóm Schoenfeld thấy máy chấp nhận được, chỉ ở nam trẻ, khoẻ, có tập. Trung bình nhóm khớp cũng chưa chắc từng người khớp: số liệu năm 2019 cho thấy máy dao động giữa từng người nhiều hơn DXA.

Số đo từng tay, từng chân thì kém tin hơn: nhóm Schoenfeld khuyên đọc số đo từng phần cơ thể thật thận trọng, và nghiên cứu trên cầu thủ bóng bầu dục (mục gương dưới) thấy InBody 770 có thể kém nhạy ở đó.

Vừa tăng cơ vừa giảm mỡ thì máy càng khó đọc; xem tăng cơ giảm mỡ cùng lúc có được không.

Điều gì làm kết quả InBody bị lệch?

Nước là thứ dễ làm kết quả InBody lệch: uống nhiều hay nước dồn xuống chân đều làm con số đổi.

• Uống nhiều nước ngay trước khi đo. Trong nghiên cứu của nhóm Jeong năm 2023, 39 người (20 nam, 19 nữ) uống 2 lít nước rồi đo lại, máy đo trở kháng đa tần số báo % mỡ tăng khoảng 2,1 điểm ở nam, 2,6 điểm ở nữ. Máy đã xếp phần nặng thêm do nước vào mỡ; 2 lít là lượng lớn, và nghiên cứu không ghi tên hãng máy.
• Vừa ăn, chưa đi vệ sinh, vừa tập, vừa nằm hay ngồi lâu, đo buổi chiều, tay chân quá khô hoặc chai. Sách hướng dẫn máy InBody 270 ghi các việc này có thể làm kết quả đổi hoặc khiến máy khó đo; cách tránh nằm ở bảng mục dưới.
• Cân bằng nước bất thường, hoặc chỉ số khối cơ thể (BMI) quá thấp, quá cao. Hướng dẫn năm 2004 của Hiệp hội Dinh dưỡng Lâm sàng và Chuyển hoá châu Âu (ESPEN) chưa khuyến nghị dùng máy để đánh giá thường quy trên bệnh nhân lâm sàng ở các trường hợp này, cho tới khi phương trình được chứng minh là chính xác với họ.

Cách đo InBody chuẩn để lần sau so được với lần trước

Đo InBody chuẩn là mỗi lần lên máy, lượng nước trong cơ thể đều ở cùng trạng thái. Các bước dưới đây lấy theo sách hướng dẫn máy InBody 270 của hãng InBody. Sách viết riêng cho dòng máy đó, không phải mọi máy InBody.

Bước	Làm gì	Vì sao
Đo vào buổi sáng	Nếu sắp xếp được.	Nước trong cơ thể có xu hướng dồn dần xuống nửa dưới suốt cả ngày, làm kết quả kém chính xác.
Chưa ăn	Đã ăn thì đợi ít nhất hai giờ sau bữa.	Khối lượng thức ăn bị tính vào cân nặng, nên có thể gây sai số.
Đi vệ sinh trước	Đi xong rồi mới đo.	Chất thải không phải thành phần cơ thể, nhưng khối lượng nước tiểu và phân vẫn được cộng vào cân nặng, làm lệch kết quả.
Không tập trước khi đo	Đo trước buổi tập.	Tập nặng hay cử động mạnh có thể làm thành phần cơ thể đổi tạm thời; tập nhẹ cũng có thể. Hãng không ghi cần nghỉ bao lâu.
Đứng thẳng khoảng 5 phút	Nhất là khi vừa nằm hay ngồi lâu.	Vừa nằm hay ngồi lâu rồi đo ngay có thể làm kết quả đổi nhẹ, vì nước có xu hướng dồn xuống nửa dưới cơ thể ngay khi đứng dậy.
Bỏ bớt quần áo, phụ kiện	Bỏ được càng nhiều món làm tăng cân nặng càng tốt.	Theo hãng, lý tưởng nhất là đo khi không mặc quần áo, không đeo phụ kiện.
Lau lòng bàn tay, bàn chân	Lau kỹ bằng giấy lau đi kèm máy.	Tay chân quá khô hoặc chai nhiều thì máy có thể khó đo.
Không chạm người đang đo	Người đứng cạnh giữ khoảng cách.	Chạm vào có thể gây nhiễu, ảnh hưởng kết quả.

Lớp sau hãng không viết; tôi suy ra từ các nghiên cứu nêu ở trên. Luật để so được: cùng máy, cùng giờ, cùng điều kiện, và giữ lượng nước uống trước khi đo giống nhau giữa các lần (trừ khi bác sĩ dặn hạn chế nước) — nghiên cứu về nước khuyên phải chuẩn hoá trạng thái nước trước khi đo.

Nhìn gương thấy khác mà InBody không đổi, tin cái nào?

Nhìn gương thấy khác mà InBody không đổi thì chưa chắc máy đúng. Máy InBody có thể kém nhạy ở tay chân: trong nghiên cứu của Boykin và cộng sự năm 2021 trên 29 cầu thủ bóng bầu dục Mỹ cấp đại học tập 7 tuần, DXA thấy khối không mỡ ở tay và chân tăng lên, còn InBody 770 thì không.

Tăng cơ nạc thật cũng diễn ra chậm. Theo kinh nghiệm của tôi, nam trưởng thành khoẻ mạnh tập tốt chỉ tăng cỡ vài trăm gam cơ nạc mỗi tháng, chưa tính nước và glycogen trong cơ. Đây là mốc nghề, không phải kết quả nghiên cứu, và tôi không áp nó cho nữ, người mới tập hay người lớn tuổi. Trong khi đó, như mục trên, hai lần đo phải chênh khoảng 1,6–2,3 kg khối không mỡ thì mới chắc là thay đổi thật. Bài này suy ra: vài tháng đầu, máy khó thấy phần cơ bạn vừa lên, còn gương thường thấy trước.

Bốn sai lầm khi đọc tờ kết quả:

• Tin một lần đo, khi con số còn trong khoảng dao động.
• So kết quả hai máy khác nhau, khi phần chênh có thể do máy.
• Đọc khối không mỡ thành cơ, dù nó gồm cả nước, xương và nội tạng.
• Thấy máy không đổi rồi bỏ dở một bài tập đang hiệu quả.

Thước đo ngoài máy (vòng eo, ảnh, sức nâng) có ở bài cách đo tiến độ giảm mỡ; cân đứng yên mà người gọn hơn thì xem cân không giảm nhưng người gọn hơn.

Tôi trả lời chuyện này trong buổi hỏi đáp trực tiếp Nhìn gương thấy khác mà đo inbody vẫn không đổi, tin cái nào | Hỏi đáp gym cùng Nguyễn Bảo Bằng kênh Nguyễn Bảo Bằng, đăng 14/08/2023, dài 1:31:29, đoạn về InBody từ phút 41:44. Trong buổi đó tôi nói máy càng đắt thì sai số càng ít. Đọc lại nghiên cứu khi viết bài này, tôi sửa lại: trong nghiên cứu của McLester và cộng sự (2020), máy lớn InBody 720 và 770 chỉ hơn máy nhỏ InBody 230 rất ít (xem phần câu hỏi thường gặp bên dưới). Nghiên cứu đó chỉ so ba máy InBody này, nên tôi không kết luận gì về các loại cân đo mỡ khác.

Ai không nên đo InBody, và khi nào mang tờ kết quả đi hỏi bác sĩ

Sách hướng dẫn máy InBody 270 của hãng ghi: người mang thiết bị y tế cấy trong người như máy tạo nhịp tim, hoặc thiết bị hỗ trợ thiết yếu như hệ thống theo dõi bệnh nhân, không được đo, vì dòng điện nhẹ khi đo có thể làm thiết bị trục trặc hoặc nguy hiểm tới tính mạng. Hãng cũng không khuyến nghị phụ nữ mang thai đo. Trẻ em và người đi lại khó cần người giám sát hoặc hỗ trợ. Không chắc thiết bị mình đang mang, hay mình có đang mang thai không, thì hỏi bác sĩ trước khi lên máy.

Tờ kết quả InBody không phải chẩn đoán: con số đẹp không loại trừ bệnh, con số xấu như mỡ nội tạng cao cũng không phải chẩn đoán. Tờ kết quả báo mỡ nội tạng hay % mỡ cao, hoặc bạn chưa khám sức khoẻ định kỳ lâu rồi, thì nên đi khám để bác sĩ kiểm tra bằng các xét nghiệm thật — kể cả khi bạn không thấy lo. Máy chỉ ước tính, nên nó không thay được việc khám. Đang lo về một con số khác, cứ mang tờ kết quả đi hỏi bác sĩ, không cần đợi có triệu chứng.

Người có tình trạng làm thay đổi lượng nước trong cơ thể, hoặc chỉ số khối cơ thể (BMI) rất thấp hay rất cao, nhận kết quả kém tin hơn, theo hướng dẫn năm 2004 của ESPEN. Hãy hỏi bác sĩ cách đo phù hợp.

Đo đi đo lại, lo nhiều vì con số, hoặc lo nhiều về một phần cơ thể tới mức ảnh hưởng việc hằng ngày: hãy nói với bác sĩ. Bạn bỏ bữa, ép cân hay tập thêm chỉ để kéo con số trên máy xuống, hoặc số có đẹp mấy vẫn thấy chưa đủ, thì cũng hãy nói với bác sĩ, kể cả khi việc hằng ngày vẫn bình thường. Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), lo nhiều về một phần cơ thể tới mức ảnh hưởng cuộc sống có thể đỡ khi được điều trị.

NHS cũng khuyên: đã lâu không vận động, đang có bệnh phải điều trị, đang dùng thuốc, đang phục hồi chấn thương, hoặc có điều gì đang khiến bạn lo, hãy hỏi bác sĩ trước khi bắt đầu tập.

Không thấy mình giống mô tả nào ở trên mà vẫn thấy cơ thể có gì đó không ổn cũng là lý do chính đáng để đi khám; kể cả khi thấy khoẻ, có những thứ chỉ hiện ra qua xét nghiệm.

Câu hỏi thường gặp về đo InBody

Máy InBody có đo được mỡ nội tạng chính xác không?

Tôi chưa có nguồn đủ chắc: các nghiên cứu tôi tìm được chỉ so máy với DXA ở % mỡ, khối mỡ và khối không mỡ. Hãy coi chỉ số mỡ nội tạng là ước tính của máy; chỉ số này cao thì nên đi khám kể cả khi không thấy lo, còn đang lo vì nó thì cứ mang tờ kết quả đi hỏi bác sĩ.

Bao lâu nên đo InBody một lần?

Sách hướng dẫn InBody 270 của hãng khuyến nghị mạnh người đang theo một chương trình có thể làm đổi thành phần cơ thể đo mỗi hai đến bốn tuần. Trong nghiên cứu của McLester và cộng sự (2020) trên 67 người khoẻ đo lại sau 1–3 ngày, chênh dưới khoảng 2–2,7 điểm % mỡ còn chưa chắc là thay đổi thật, nên tôi đo thưa, vài tuần một lần.

Máy InBody đắt có chính xác hơn máy nhỏ không?

Không hơn nhiều. Trong nghiên cứu của McLester và cộng sự (2020) trên 67 người khoẻ, InBody 720 và 770 “added minimal benefit” (hơn rất ít) so với máy nhỏ InBody 230 khi đo % mỡ, khối mỡ và khối không mỡ.

Muốn theo dõi bằng cân, vòng eo, ảnh, sức nâng thay vì một con số máy, tập 3–4 buổi ở phòng gym, được soát kỹ thuật qua video, thì có PT Online.

Về tác giả

Nguyễn Bảo Bằng: HLV thể hình, Ủy viên Ban Chấp hành Liên đoàn Cử tạ, Thể dục, Thể hình tỉnh Nghệ An (nhiệm kỳ 2025–2030).

Số đo trên máy không phải chẩn đoán; bài không thay khám hay tư vấn y tế.