Thể hình natural là gì? Thời gian sạch, cách kiểm tra, giải 2026

Thể hình natural là tập và thi thể hình mà không dùng steroid đồng hoá (AAS) hay các chất tăng cơ bị cấm khác. Giải natural kiểm tra điều kiện này theo luật liên đoàn, bằng xét nghiệm nước tiểu hoặc máu, có nơi làm thêm polygraph (máy phát hiện nói dối). Tuỳ liên đoàn, vận động viên phải “sạch” nhóm chất đồng hoá từ 3 đến 10 năm.

Theo luật thi natural của NPC Worldwide, giải natural của NPC Worldwide không nhận người đã hoặc đang dùng TRT (liệu pháp thay thế testosterone). Đây là luật dự thi, không phải lời khuyên về điều trị.

Lưu ý sức khoẻ. Bài này không hướng dẫn hay khuyên dùng chất nào. Nếu bạn đang dùng thuốc nội tiết hoặc TRT theo chỉ định, hãy hỏi bác sĩ điều trị. Đừng tự ngưng hay tự dùng thuốc để kịp đi thi.

Natural là gì trong gym, và khác gì natural trong giải đấu?

Chữ “natural” ở phòng gym và ở giải đấu khác nhau ở chỗ có người kiểm tra hay không. Trong phòng gym, “natural” là lời người tập tự nhận mình không dùng steroid, SARMs hay chất cấm, và không ai kiểm tra lời đó.

Trong giải thể hình natural, “natural” là điều kiện dự thi được viết thành luật. Luật ghi rõ thời gian sạch cho từng nhóm chất và bắt buộc xét nghiệm.

Giới nghiên cứu cũng gắn chữ natural với việc có kiểm tra. Bài khuyến nghị của Helms, Aragon và Fitschen (2014), đăng trên tạp chí của Hội Dinh dưỡng Thể thao Quốc tế (JISSN), viết về “amateur natural (drug tested) bodybuilding contests”, tức các giải thể hình natural nghiệp dư có kiểm tra doping.

Giải NPC không mang nhãn natural có luật khác. Luật NPC ghi “Only open bodybuilders in this division are subject to random drug testing”, nghĩa là chỉ VĐV hạng Open Bodybuilding thuộc diện kiểm tra ngẫu nhiên.

Mỗi liên đoàn thể hình natural đòi “sạch” bao lâu? Bảng so sánh

Trong 5 liên đoàn ở bảng, mốc ngắn nhất là 3 năm ở NPC Worldwide (với nhóm đồng hoá), dài nhất là 10 năm ở WNBF. Số liệu dưới đây lấy từ trang luật của từng liên đoàn, truy cập ngày 26/09/2026.

Liên đoàn	Thời gian sạch	Cách kiểm tra	Nguồn
WNBF	10 năm	Polygraph với mọi VĐV, kèm nước tiểu	Luật WNBF
OCB	7 năm	Sàng lọc kiểu polygraph, kèm nước tiểu	Luật OCB
ANBF	7 năm	VAST, polygraph, nước tiểu	Luật ANBF
ICN	5 năm, theo bản cam kết của ICN India	Nước tiểu hoặc máu gửi phòng thí nghiệm	ICN India
NPC Worldwide Natural	3 năm (chất đồng hoá, SARMs, hormone peptide, yếu tố tăng trưởng, hormone tuyến giáp); 6 tháng (lợi tiểu, chất che giấu, chất kích thích, beta-2)	Nước tiểu hoặc máu, có thể kèm polygraph	Luật NPC Worldwide

Nhiều nhóm trong danh mục cấm, như hormone tuyến giáp, thuốc lợi tiểu hay thuốc giãn phế quản nhóm beta-2, cũng là thuốc chữa bệnh. Nếu bạn đang dùng thuốc theo đơn, đừng tự ngưng để “đủ thời gian sạch”; hãy hỏi bác sĩ điều trị và hỏi thẳng ban tổ chức giải.

Câu gốc trong luật:

• WNBF: “a minimum of 10 years drug-free from all Anabolic Androgenic Agents…”, tức phải sạch tối thiểu 10 năm với mọi chất đồng hoá.
• OCB: “for a minimum of seven (7) years prior to competition”, tức tối thiểu 7 năm trước ngày thi.
• ANBF: “the ANBF’s 7-year drug-free requirement”, tức yêu cầu sạch 7 năm.
• ICN India: VĐV cam kết không dùng chất cấm “for five (5) years prior to this competition”, tức trong 5 năm trước giải.
• NPC Worldwide: phụ lục ghi “Anabolic Agents … 3 years” và “Stimulants 6 months”, tức chất đồng hoá 3 năm, chất kích thích 6 tháng.

Thời gian sạch là mốc luật để được thi, không phải mốc cơ thể đã hồi phục; đủ số năm không có nghĩa là hết rủi ro sức khoẻ.

Giải thể hình natural kiểm tra doping thế nào?

Giải thể hình natural kiểm tra doping bằng mẫu nước tiểu hoặc máu, có nơi làm thêm polygraph. Các bước dưới đây theo luật NPC Worldwide Natural và WNBF. Phần này chỉ mô tả luật, không bàn cách qua mặt xét nghiệm.

1. Lấy mẫu nước tiểu hoặc máu. Rule 17 của NPC Worldwide ghi “Testing cannot consist of only polygraphs”, tức lần kiểm nào cũng phải có phân tích nước tiểu hoặc máu.
2. Kèm polygraph nếu liên đoàn dùng. NPC Worldwide cho phép kết hợp polygraph. Theo trang hỏi đáp của WNBF, mọi VĐV phải kiểm với chuyên viên polygraph có giấy phép, được liên đoàn công nhận; mỗi lần mất khoảng 30 phút. Bài này không đánh giá độ chính xác của polygraph.
3. Xác định ai bị kiểm. Rule 11 đặt mức kiểm tối thiểu: giải Regional kiểm người thắng chung cuộc mỗi hạng open, giải Pro Qualifier kiểm “top two (2) in each open division overall”, tức top 2 mỗi hạng open.
4. Xử phạt. Rule 20 treo 2 năm với lần vi phạm đầu, treo vĩnh viễn với lần thứ hai. Rule 25 loại ngay VĐV trượt polygraph. Ở WNBF: từ tháng 01/2022, trượt xét nghiệm nước tiểu hoặc polygraph với steroid đồng hoá, hormone tăng trưởng, peptide, SARMs bị cấm vĩnh viễn quyền hội viên.

Dùng TRT có được thi natural không?

Ở giải natural của NPC Worldwide thì không. Rule 9 loại những VĐV “have used, or who are using” liệu pháp hormone hoặc TRT, tức cả người đã dùng lẫn đang dùng. Vì vậy tự ngưng TRT cũng không làm bạn đủ điều kiện. Rule 10 không cho miễn trừ điều trị (TUE). Nếu đang dùng TRT, đừng tự ngưng để kịp thi; hãy hỏi bác sĩ điều trị.

WNBF đòi sạch 10 năm với cả “prescription/pharmaceutical hormones on the banned substance list”, tức hormone kê đơn trong danh mục cấm. Đừng tự ngưng TRT, kể cả để tích đủ năm sạch; ngưng hay đổi thuốc phải do bác sĩ điều trị quyết định.

Giải thể hình natural ở Việt Nam 2026 có những giải nào?

Việt Nam có giải “2026 Vietnam Natural Pro Qualifier”, ngày 3–4/10/2026 tại TP.HCM, cấp NPC Worldwide Pro Qualifier, theo trang giải trên ifbbpro.com. Lịch từng giải có trong bài các giải thể hình 2026.

Trang giải không ghi chi tiết xét nghiệm; giải thuộc hệ NPC Worldwide nên luật chung của NPC Worldwide Natural là mốc tham khảo, chi tiết hãy hỏi ban tổ chức. Riêng với thẻ Pro, luật ghi: “If the division has more than one but fewer than 5 competitors, the top 2 finalists must be tested. If the division has one competitor, that competitor must be tested.” Nghĩa là hạng có từ 2 đến 4 VĐV thì top 2 phải xét nghiệm, hạng chỉ có một VĐV thì người đó phải xét nghiệm.

Người định thi natural nên kiểm tra những gì?

Trước khi đăng ký, bạn kiểm tra ba việc:

1. Xác định giải thuộc liên đoàn nào, rồi đọc luật của liên đoàn đó trước khi chọn hạng mục thi.
2. Đối chiếu thời gian sạch theo từng nhóm chất, vì mỗi liên đoàn đòi một mốc khác nhau.
3. Rà các thuốc đang dùng, nhất là liệu pháp hormone.

Vì sao nhiều người chọn tập và thi thể hình natural?

Có hai lý do chính: tác hại của steroid đồng hoá (AAS) đã được giới nội tiết ghi nhận, và người dùng chất không đủ điều kiện thi natural trong thời gian sạch theo luật từng liên đoàn.

Về sức khoẻ, Hội Nội tiết (Endocrine Society) viết trong tuyên bố khoa học năm 2014 của Pope và cộng sự: “PED use has been linked to an increased risk of death and a wide variety of cardiovascular, psychiatric… disorders”. Nghĩa là việc dùng chất tăng hiệu suất (PED) có liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn và nhiều loại rối loạn: tim mạch, tâm thần, chuyển hoá, nội tiết, thần kinh, nhiễm trùng, gan, thận và cơ xương khớp.

Văn bản này cũng viết “There is a widespread misperception that PED use is safe or that adverse effects are manageable”, tức nhiều người lầm tưởng dùng PED là an toàn hoặc tác hại kiểm soát được.

SARMs cũng là chất cấm: NPC Worldwide đòi sạch 3 năm, WNBF cấm vĩnh viễn người trượt xét nghiệm SARMs.

Theo phân tích gộp của Sagoe và cộng sự năm 2014, “Nonmedical AAS use is a serious widespread public health problem”, tức việc dùng AAS không vì mục đích y tế là một vấn đề sức khoẻ cộng đồng nghiêm trọng và phổ biến. Nhóm tác giả ước tính gộp tỉ lệ từng dùng AAS trong đời là 3,3% (nam 6,4%, nữ 1,6%), từ 187 nghiên cứu. Kết quả giữa các nghiên cứu chênh nhau rất lớn, nên không thể áp con số ước tính này cho Việt Nam hay riêng người tập gym.

Ở Việt Nam, VnExpress ngày 14/9/2022 dẫn lời đại diện Liên đoàn thể hình & cử tạ Việt Nam rằng trước SEA Games 31, “sáu VĐV chủ nhà bị gạch tên vì dương tính với chất cấm”.

Đã dùng và đang thấy bất thường? Nếu bạn đã hoặc đang dùng steroid, SARMs hay chất cấm và thấy cơ thể bất thường, hãy đi khám sớm và nói thật với bác sĩ những gì đã dùng. Đang cân nhắc dùng thì hãy hỏi bác sĩ về rủi ro trước khi quyết định.

Nhìn cơ bắp có biết ai natural không? FFMI nói được gì, không nói được gì

Nhìn cơ thể hay xem ảnh thì không kết luận được ai natural. Con số hay được đem ra để đoán là FFMI (chỉ số khối không mỡ), lấy từ nghiên cứu của Kouri, Pope, Katz và Oliva năm 1995.

Nhóm Kouri đo 157 vận động viên nam, gồm 83 người dùng steroid đồng hoá và 74 người không dùng. FFMI của nhóm không dùng “extended up to a well-defined limit of 25.0”, tức cao nhất vào khoảng 25,0.

Mốc 25 này có ba giới hạn:

• Chính các tác giả viết rằng kết quả “must be regarded as preliminary”, tức chỉ nên coi là sơ bộ. FFMI chỉ là công cụ sàng lọc ban đầu.
• 20 nhà vô địch Mr. America thời chưa có steroid (1939–1959) có FFMI trung bình 25,4.
• Mẫu nghiên cứu chỉ gồm nam giới, và việc ai dùng hay không dùng steroid là do chính họ tự khai.

Vì vậy, FFMI hay ảnh chụp không dùng để đoán hay kết tội ai. Ở giải đấu, xét nghiệm theo luật của liên đoàn là căn cứ duy nhất, và chỉ trong phạm vi giải đó.

Góc nhìn của tôi về tập và thi theo hướng natural

Tôi tập và thi theo hướng natural, không dùng steroid hay chất cấm.

Muốn biết một giải thể hình có kiểm tra doping hay không, bạn đọc điều lệ và mục chống doping của chính giải đó trước khi đăng ký. Ví dụ Kevin’s Classic là giải phong trào; hãy đọc điều lệ của đúng mùa bạn định thi.

Video Chích Steroid khi tập Gym trên kênh của tôi bàn riêng về chuyện tiêm steroid khi tập gym.

Câu hỏi thường gặp về thể hình natural

Thể hình natural là gì?

Thể hình natural là tập và thi không dùng steroid đồng hoá (AAS) hay chất tăng cơ bị cấm. Giải natural kiểm tra bằng xét nghiệm nước tiểu hoặc máu, có thể kèm polygraph (máy phát hiện nói dối).

Natural là gì trong gym?

Trong phòng gym, “natural” là lời người tập tự nhận mình không dùng steroid, SARMs hay chất cấm. Lời tự nhận đó không qua xét nghiệm nào.

Giải thể hình natural ở Việt Nam 2026 có không?

Có. Giải 2026 Vietnam Natural Pro Qualifier ngày 3–4/10/2026 tại TP.HCM thuộc hệ NPC Worldwide; luật chung của NPC Worldwide Natural (nhóm chất đồng hoá sạch 3 năm) là mốc tham khảo, chi tiết hãy hỏi ban tổ chức.

Giải thể hình natural kiểm tra doping thế nào?

Tuỳ liên đoàn. Giải natural của NPC Worldwide yêu cầu xét nghiệm nước tiểu hoặc máu, có thể kèm polygraph nhưng không được chỉ dùng polygraph (Rule 17).

Dùng TRT có thi thể hình natural được không?

Ở giải natural của NPC Worldwide thì không. Rule 9 loại người đã hoặc đang dùng TRT (liệu pháp thay thế testosterone), Rule 10 không cho miễn trừ điều trị (TUE).

Làm sao biết một người có tập natural không?

Nhìn cơ thể hay xem ảnh thì không biết được. Kouri và cộng sự (1995) thấy FFMI (chỉ số khối không mỡ) của nam vận động viên không dùng steroid lên tới khoảng 25, nhưng tác giả gọi kết quả này là sơ bộ. 20 nhà vô địch Mr. America thời trước steroid (1939–1959) có FFMI trung bình 25,4, nên vượt 25 không có nghĩa là đã dùng chất. Xét nghiệm theo luật giải là căn cứ duy nhất, và chỉ trong phạm vi giải đó.

Bài viết chỉ để tham khảo luật thể hình natural, không thay chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ. Luật liên đoàn có thể thay đổi, hãy đọc bản mới nhất và điều lệ giải trước khi đăng ký.

Sắp thi lần đầu, bạn đọc tiếp những việc cần chuẩn bị, hoặc bài về giải thể hình Kevin’s Classic.

Về tác giả

Nguyễn Bảo Bằng, HLV thể hình, Ủy viên Ban Chấp hành Liên đoàn Cử tạ, Thể dục, Thể hình tỉnh Nghệ An (nhiệm kỳ 2025–2030), Giám đốc Công ty TNHH NBB GYM.

Trong 6 năm, tôi làm trọng tài 5 giải ở 2 cấp: cấp tỉnh Nghệ An (các năm 2020, 2022, 2023, 2025) và giải CLB TP Vinh mở rộng 2024. Tôi chưa làm trọng tài giải Kevin’s Classic. Huy chương thi đấu duy nhất của tôi là 2 HCB tại Giải Thể hình mở rộng Hà Nội 10/2018.

Tôi làm huấn luyện hơn 8 năm, với hơn 1.800 học viên. Bạn có thể đọc thêm tại trang giới thiệu về tôi hoặc xem kênh YouTube Nguyễn Bảo Bằng.